باردارشدن حضرت مریم(س)
- باردار شدن حضرت مریم (ع) به چه صورت بوده است؟ در تفسیر آمده که جبرئیل در پیراهن یا در دهان او دمیده است. آیا همین مقدار برای بارداری حضرت مریم کفایت میکند یا اینکه جبرئیل به صورت انسان بر مریم وارد شده است؟ لطفاً توضیح دهید.
- در چند جای قرآن داستان بارداری و حمل حضرت مریم آمده است، از جمله:
1- «گفت: (ملک): پروردگار تو این چنین است. برای من (ملک روح) آسان است. ما آن پسر را برای مردم آیتی و بخشایشی کنیم و این کاری است که بدان حکم راندهاند. پس به او آبستن شد و او را با خود به مکانی دور افتاده برد». (1)
2- «و آن زن (حضرت مریم) را یاد کن که شرمگاه خود را نگاه داشت و ما از روح خود در او دمیدیم و او و فرزندش را برای جهانیان عبرتی گردانیدیم». (2)
3- «و مریم دختر عمران را که شرمگاه خویش را از زنا نگه داشت و ما از روح خود در آن دمیدیم». (3)
خداوند متعال برای نشان دادن قدرت خود دست به کارهای خارقالعاده میزند و مسألهٔ بارداری حضرت مریم به صراحت معنای آیه از این قبیل است. وقتی خداوند متعال میفرماید: ما از روح خود در او دمیدیم، معلوم میشود مسألهٔ حاملگی حضرت مریم از طریق عادی و تماس با هم نوع انسانی صورت نگرفته است و خداوند متعال به قدرت خود چنین کاری را انجام داده و واسطهٔ چنین بشارت و پیامی روح (جبرئیل) فرشتهٔ اعظم خدا بود که به صورت انسانی مجسم و بدون تماس مستقیم با حضرت مریم (ع) مأموریت خداوند را انجام داده است، آنگونه که در قرآن بدان اشاره شده است: «میان خود و آنان پردهای کشید و ما روح خود را نزدش فرستادیم و چون انسانی تمام (کمال) بر او نمودار شد». (4)
البته در کتابهای تفسیر چنین آمده است که فرشتهٔ اعظم (جبرئیل) در تمثّل انسانی قرار گرفته است، نه اینکه واقعاً از حالت فرشته بودن خارج شده و ماهیت انسانی پیدا کرده باشد.
مرحوم علامه طباطبایی در تفسیر آیهٔ {فَأَرْسَلْنا إِلَیْها رُوحَنا فَتَمَثَّلَ لَها بَشَراً سَوِیًّا} میفرماید: از ظاهر سیاق بر میآید که فاعل کلمهٔ تمثّل ضمیری است که به روح بر میگردد. پس روحی که به سوی مریم فرستاده شده بود، به صورت بشر ممثّل شد. معنای تمثل و تجسم به صورت بشر این است که در حواس بینایی مریم به این صورت محسوس شود و گرنه در واقع باز همان روح است، نه بشر. (5)
در ادامه میفرماید: بنابراین معنای تمثل جبرئیل برای مریم به صورت بشر این است که در ادراک مریم به آن صورت محسوس شد، نه اینکه واقعاً به آن صورت در آمده باشد، بلکه در خارج از ادراک وی، صورتی غیر از صورت بشر داشت. (6)
البته نزد خداوند انجام هر کاری آسان است، آنگونه که خود فرمود: {إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَیْئاً أَنْ یَقُولَ لَهُ کُنْ فَیَکُونُ} «چون خدا بخواهد چیزی را بیافریند، فرمانش این است که میگوید: موجود شو پس موجود میشود» (7) و اما گاهی موجود با اسباب عادی موجود میشود و گاهی با سبب غیر عادی که در نزد خدا هر دو آسان است.
پاورقی:
(1) مریم (19) آیهٔ 21 و 22.
(2) انبیاء (21) آیهٔ 916.
(3) تحریم (66) آیهٔ 12.
(4) مریم (19) آیهٔ 17.
(5) ترجمهٔ فارسی المیزان، ج 14، ص 50.
(6) همان، ص 52.
(7) یس (26) آیهٔ 82.
- در چند جای قرآن داستان بارداری و حمل حضرت مریم آمده است، از جمله:
1- «گفت: (ملک): پروردگار تو این چنین است. برای من (ملک روح) آسان است. ما آن پسر را برای مردم آیتی و بخشایشی کنیم و این کاری است که بدان حکم راندهاند. پس به او آبستن شد و او را با خود به مکانی دور افتاده برد». (1)
2- «و آن زن (حضرت مریم) را یاد کن که شرمگاه خود را نگاه داشت و ما از روح خود در او دمیدیم و او و فرزندش را برای جهانیان عبرتی گردانیدیم». (2)
3- «و مریم دختر عمران را که شرمگاه خویش را از زنا نگه داشت و ما از روح خود در آن دمیدیم». (3)
خداوند متعال برای نشان دادن قدرت خود دست به کارهای خارقالعاده میزند و مسألهٔ بارداری حضرت مریم به صراحت معنای آیه از این قبیل است. وقتی خداوند متعال میفرماید: ما از روح خود در او دمیدیم، معلوم میشود مسألهٔ حاملگی حضرت مریم از طریق عادی و تماس با هم نوع انسانی صورت نگرفته است و خداوند متعال به قدرت خود چنین کاری را انجام داده و واسطهٔ چنین بشارت و پیامی روح (جبرئیل) فرشتهٔ اعظم خدا بود که به صورت انسانی مجسم و بدون تماس مستقیم با حضرت مریم (ع) مأموریت خداوند را انجام داده است، آنگونه که در قرآن بدان اشاره شده است: «میان خود و آنان پردهای کشید و ما روح خود را نزدش فرستادیم و چون انسانی تمام (کمال) بر او نمودار شد». (4)
البته در کتابهای تفسیر چنین آمده است که فرشتهٔ اعظم (جبرئیل) در تمثّل انسانی قرار گرفته است، نه اینکه واقعاً از حالت فرشته بودن خارج شده و ماهیت انسانی پیدا کرده باشد.
مرحوم علامه طباطبایی در تفسیر آیهٔ {فَأَرْسَلْنا إِلَیْها رُوحَنا فَتَمَثَّلَ لَها بَشَراً سَوِیًّا} میفرماید: از ظاهر سیاق بر میآید که فاعل کلمهٔ تمثّل ضمیری است که به روح بر میگردد. پس روحی که به سوی مریم فرستاده شده بود، به صورت بشر ممثّل شد. معنای تمثل و تجسم به صورت بشر این است که در حواس بینایی مریم به این صورت محسوس شود و گرنه در واقع باز همان روح است، نه بشر. (5)
در ادامه میفرماید: بنابراین معنای تمثل جبرئیل برای مریم به صورت بشر این است که در ادراک مریم به آن صورت محسوس شد، نه اینکه واقعاً به آن صورت در آمده باشد، بلکه در خارج از ادراک وی، صورتی غیر از صورت بشر داشت. (6)
البته نزد خداوند انجام هر کاری آسان است، آنگونه که خود فرمود: {إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَیْئاً أَنْ یَقُولَ لَهُ کُنْ فَیَکُونُ} «چون خدا بخواهد چیزی را بیافریند، فرمانش این است که میگوید: موجود شو پس موجود میشود» (7) و اما گاهی موجود با اسباب عادی موجود میشود و گاهی با سبب غیر عادی که در نزد خدا هر دو آسان است.
پاورقی:
(1) مریم (19) آیهٔ 21 و 22.
(2) انبیاء (21) آیهٔ 916.
(3) تحریم (66) آیهٔ 12.
(4) مریم (19) آیهٔ 17.
(5) ترجمهٔ فارسی المیزان، ج 14، ص 50.
(6) همان، ص 52.
(7) یس (26) آیهٔ 82.
+ نوشته شده در جمعه پانزدهم بهمن ۱۳۹۵ ساعت 18:22 توسط سجاد انجام
|